همبستگیهای منافع ملی و ایدئولوژی در سیاست خارجی – ديگران

ایران بهترین و کوتاه ترین مسیر برای انتقال منابع انرژی این منطقه به بازارهای جهانی است. امیرالمؤمنین (علیه السّلام) در فرمان به مالک اشتر یک عبارتی دارند که من یادداشت کردهام؛ در همان اوایل فرمان به مالک اشتر -که میدانید دیگر، خیلی طولانی و مفصّل است- در همان فِقرات اوّل، عبارتی که ذکر میکنند این است که میفرمایند: فَلیَکُن اَحَبَّ الذَّخائِرِ اِلَیکَ ذَخیرَةُ العَمَلِ الصّالِح؛(۴) بهترین یا محبوبترین ذخیرهای که در این مأموریّتی که به تو دادیم، تو برای خودت میخواهی فراهم بکنی، ذخیرهی عمل صالح باشد؛ یعنی کار خوب انجام بده، عمل صالح انجام بده، برای خدا کار کن، تلاش کن، این را ذخیره نگه دار؛ خدای متعال این را برای تو نگه میدارد و حفظ میکند.

با این حال هم پیمانان آمریکا یعنی عربستان و پاکستان در افغانستان آزادانه عمل می کردند. لذا از طریق آی اس آی پاکستان که بر طالبان نفوذ داشت، افغانستان را کنترل می کرد. بنابراین، مهمترین هدف آمریکا در آسیای مرکزی و قفقاز حضور و نفوذ سیاسی، اقتصادی و امنیتی دراز مدت و مقابله با نیروهایی می باشد که در تعارض با منافع و هژمونی آمریکا قرار دارند.

اما متهم کردن ایران به نفوذ در هرات، پناه دادن القاعده و در نهایت محور شرارت خواندن در ژانویه 2002، به معنی نفی هرگونه تغییر سیاست ژئوپلتیکی آمریکا بود. با ورود آمریکا به افغانستان، روسیه در مرزهای جنوبی خود بیش از هر وقت دیگری احساس عدم امنیت می کند؛ چرا که آمریکا با حضور در این منطقه مرزهای ژئوپلتیکی خود را با مرزهای جغرافیایی روسیه مطابقت داده است.

Jones, 2009: 2) در این راستا، در مارس 2009 سیاست آف-پاک توسط اوباما مطرح شد (شفیعی، 1388: 140) بر اساس این سیاست، منطقه ای که پاکستان و افغانستان در آن قرار داشتند، خطرناک ترین منطقه جهان لقب گرفت و تلاش برای رهایی این منطقه از تهدیدهای موجود در دستور کار وی قرار گرفت.

تا جایی که، در دوره های زمانی، برای برجسته سازی اهمیت ژئوپلتیک آن ها، معیارهای نوین ژئوپلتیک ساخته و پرداخته می شود. زیرا، با قدرت گرفتن روزافزون کشورهای کوچک و متوسط و محدودیت منابع و سرمایه دولت ها، یکی از پایه های سیاستگذاری رشد اقتصادی و تامین منابع شد. تاثیر اولیه حذف یارانههای قابل توجه انرژی و مواد غذایی در دسامبر 2010 بر عملکرد اقتصادی ایران به دلیل سیاستهای محتاطانه اولیه کلان اقتصادی و برنامه انتقال پول نقد قابل توجه دولت به خانواده بازدارنده نبوده است.

طبق قانون برنامه پنجم توسعه، صنعتی سازی ساختمان باید تا پایان سال 94 به 40 درصد برسد كه اكنون 87 درصد آن محقق شده است. فرجی راد و دیگران، 1390: 194) تعریف آمریکا از دشمنان جدید بر اساس حمایت آن ها از شبکه های تروریستی بود که افغانستان به عنوان اولین دولت شکست خورده بعد از حکومت طالبان بر این کشور در اواسط دهه 1990 بود.

تحلیلگر امور نظامی شبکه ۱۳ در تلویزیون اسرائیل، به نقل از منابع امنیتی و نظامی عالیرتبه میگوید که از زمان عملیات “الجرف الصامد” در سال ۲۰۱۴ علیه نوار غزه، حماس توانسته تعداد زیادی تونل را که به اراضی تحت اشغال اسرائیل می رسد، تکمیل کند و تعدادی دیگر را که به صورت جزئی تخریب شده بودند، ترمیم کند. اعتقاد بر این بود که القاعده در نواحی زیر سلطه طالبان است و هر دولت شکست خورده ای که امکان پناه و بقای شبکه های تروریستی را داشته باشد دشمن یا تهدید ممکن است.

به هر حال تنگه احد در اختیار تندروها است و ممکن است با رها کردن این تنگه جریان اصول گرایی را با مخاطراتی جدی روبرو کنند. در این تماس که به ابتکار پوتین انجام شده بود، رئیسجمهوری روسیه از کمکهای اطلاعاتی آمریکا به روسیه برای جلوگیری از چند حمله تروریستی در سن پترزبورگ تشکر کرد.

عواملی که گذر زمان و تحولات نظام بینالملل و پیشرفت تکنولوژیک از اهمیت آن ها نکاسته است. آن چه باعث جلب توجه آمریکا به پاکستان شد، همسایگی پاکستان با افغانستان بود که می توانست خاک و فضای خود را در اختیار آمریکا برای جنگ با طالبان و القاعده قرار دهد.

هم چنین، حمله آمریکا به افغانستان شرایطی به وجود آورد که آمریکا به حضور نظامی خود عینیت داده و آمریکا برای تسلط بر آسیای مرکزی که تا قبل از 11 سپتامبر از طریق پایگاه های هوایی خود در آن جا حضور داشت، اکنون از طریق زمینی به این کشورها راه دارد. مجاورت با منطقه دارای منابع انرژی، همسایگی با قدرت های جهانی و منطقه ای مانند شوروی و ایران، راه دسترسی به آسیای مرکزی از یک سو و هند و به طور کلی شرق جهان از سوی دیگر، مسیر دستیابی به آب های آزاد اقیانوس هند موجب اهمیت این کشور در طول تاریخ برای آمریکا بوده است.

هرگاه که حلقه ای از زنجیره محاصره قطع شد دخالت نظامی قطعیت پیدا کرد و ناحیه ریملند به منطقه ای برای درگیری های نظامی کوچک و بزرگ دوران پس از سال 1945 تبدیل می شد که برلین، کره، خاورمیانه و ویتنام را می توان شاهد مثال آورد. آمریکا همواره درصدد محروم کردن ایران از مزایای دسترسی به بازار انرژی منطقه بوده تا از جایگاه استراتژیک و ژئوپلتیک کشور ایران بکاهد.

صفوی و شیخیانی، 1389: 16) پیش از این نیز، ریچارد نیکسون در کتاب فراسوی صلح در سال 1994 نوشته است: «افغانستان اهمیت استراتژیک خود را به عنوان عامل سرنوشت ساز آسیای میانه از دست نداده است. از این رو، با عقب نشینی شوروی از افغانستان، آمریکا که دیگر منافع خود را در افغانستان حیاتی نمی دید، این کشور را ترک گفت.

Gokcan and Guney, 2010: 26) اشغال افغانستان پس از حملات 11 سپتامبر تروریست های القاعده به برج های دوقلو در امریکا، فرصتی برای سیاست مداران آمریکا بود تا پس از فروپاشی شوروی و از بین رفتن جهان دوقطبی و فضای جنگ سرد درصدد تحقق رویای ایجاد جهان تک قطبی در چهارچوب نظرات متفکرانی همچون فوکویاما در مورد جهانگیر شدن تفکرات لیبرالی برآیند تا آمریکا بتواند دریک مجموعه تحرکات درسطح جهان قدرت فائقه خود را به نمایش گذارد.

Freidman, 2007: 92) افغانستان هدف اصلی در جنگ علیه القاعده بود، چرا که در نگاه موسع طالبان با اسامه بن لادن شناخته می شود و حمله 11 سپتامبر به وسیله نیروهای مسلح طالبان انجام شد. Freidman, 2007: 151) برای القاعده به عنوان حکومت دوفاکتو نیز، افغانستان تحت حاکمیت طالبان مدلی برای حکومت جهان است. آمریکا با حضور در افغانستان به واسطه مجاورت با اقیانوس هند و خلیج فارس ضمن حضور فعالتر در آبهای اقیانوس هند و خلیج فارس هم چنان قدرت دریایی جهان را در دست دارد.

قبل از انقلاب هم سینما می رفتیم. طرح «بازسازی بهتر از پیش» در پی ترمیم زیرساختهای فیزیکی، سیستمهای اجتماعی و پناهگاهها و احیای مجدد معیشت، اقتصاد و محیط زیست است تا بتوان واکنش بهتری به بلایای طبیعی نشان داد. باز از نقاط مثبت، همین پیشرفتهای علمی است که این پیشرفتها در بخشهای مختلف وجود دارد و امیدواریم خدای متعال به این جوانان و مدیران لایقی که در این بخشها مشغول فعالیتند، کمک کند تا اینها را به نتایج مطلوب خودشان برسانند و در مقابل چشم مردم قرار بدهند و احساس عزت مردم را افزایش بدهند.

او برای مقامهای مختلف در دولت افرادی را که در بخش خصوصی فعالیت کرده و ثروت زیادی اندوخته بودند را به کسانی که تحصیلات آکادمیک و تجربه فعالیت سیاسی داشتند، ترجیح میداد.

رئيس کل مستعفی بیمه مرکزی یکی از همین مدیران واجد صلاحیت و حرفهای بود که با اعتقادی که به سیاستهای دولت تدبیر و امید داشت از حقوق چند برابری بخش خصوصی برای خدمت به صنعت بیمه چشم پوشید و مدیریت بیمه مرکزی را برای اجرای برنامههای دولت در صنعت بیمه با شرط و شروطی پذیرفت.